Intro
Η ιστορία της δημιουργίας ντοκιμαντέρ εμφανίζει πολλές διακριτές καλλιτεχνικές περιόδους και έχει βιώσει μετασχηματιστικές αλλαγές και εξελίξεις της φόρμας με τέτοιο τρόπο που για κάποια έργα , ο όρος ντοκιμαντέρ , πιθανώς να υποστηριχθεί ότι δεν είναι συμβατός και δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως ομάδα με κοινά χαρακτηριστικά.
Η μη-μυθοπλασία γίνεται συχνά αντιληπτή ως ομοιόμορφο ή ομοιογενές είδος - κάτι που σχολιάζει ο Richard Péna , αναφέροντας ότι η μη μυθοπλασία «…γενικά πιστεύεται ότι περιλαμβάνει την καταγραφή μιας μη διαμεσολαβημένης πραγματικότητας από ένα σκηνοθέτη» (2019). Ωστόσο, μια πληρέστερη προσέγγιση προσθέτει διαστάσεις οι οποίες πλαισιώνουν και διευρύνουν αυτή την αντίληψη. Τα ντοκιμαντέρ από τη δεκαετία του 1920 επισημαίνουν ότι η ποίηση και η δημιουργικότητα , μάλλον διαμορφώνουν παρά απλά καταγράφουν την πραγματικότητα.
Πράγματι, ο ορισμός του όρου ως « η δημιουργική μεταχείριση της πραγματικότητας» του John Grierson (McClane, 2012) είναι ικανός να μεταφέρει κάτι από το φάσμα των δυνατοτήτων που ενυπάρχουν στην ταινία ντοκιμαντέρ . Κατά τα τελευταία 20 - 25 χρόνια, αυτό το φάσμα δυνατοτήτων και παραλλαγών έχει διευρυνθεί σχεδόν εκθετικά , ως μέρος του κινηματογραφικού τοπίου της δημιουργίας ντοκιμαντέρ , στο οποίο οι ταινίες και οι κινηματογραφιστές έχουν γίνει βασικοί άξονες της κινηματογραφικής διανομής και προβολής , γεγονός αδιανόητο κάποια χρόνια πριν .
Σκηνοθέτες όπως ο Michael Moore και ο Werner Herzog, μεταξύ άλλων, καταγράφονται ως δημιουργοί που συγκεντρώνουν εισπρακτική επιτυχία και ευρεία αναγνώριση της σκηνοθετικής δουλειάς τους από κοινό και κριτικούς (Lipkin, 2006).Αυτό το γεγονός , σε συνδυασμό με την ύπαρξη πολλών σκηνοθετών που έχουν κάνει ντοκιμαντέρ και έργα μυθοπλασίας - όπως ο Spike Lee, ο Martin Scorsese, ο Wim Wenders , ο Werner Herzog - οδήγησαν σε αυτό που ο Dave Saunders ονόμασε «New Wave of big screen non-fiction» (2007), και αυτό το νέο κύμα έχει παγιώσει τις αντιλήψεις για το τι είναι ένα ντοκιμαντέρ, πώς μοιάζει και πώς λειτουργεί κατά την διαδικασία παρουσίασης πληροφοριών στο κοινό .
Φυσικά απέναντι σε αυτές τις αντιλήψεις μπορεί κανείς να διαπιστώσει ότι υπάρχουν παραγωγές που αμφισβητούν τις θεμελιώδεις παραδοχές για το ντοκιμαντέρ.Υπήρξε μια σύγχρονη τάση στις ταινίες μη-μυθοπλασίας που άλλαξε αμετάκλητα τους τρόπους και τα μέσα με τα οποία δημιουργούνται, προβάλλονται, και διανέμονται. Έχουν παρακαμφθεί, και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και αναιρεθεί, παραδοσιακές κινηματογραφικές αντιλήψεις που αφορούν στο είδος, τον δημιουργό , κ.α.
γειτονία /εγγύτητα
απόσταση / συλλογικότητα
διασπορά / δικτύωση
Χώρος εργασίας /κατοίκησης
αγροτική γη / μεταποιητική διαδικασία
παγκοσμιοποίηση
ψηφιακότητα
αστικοποίηση
επαναπροσδιορισμός υπαίθρου/διαδικτυακή γη
φυσικός αστικός χώρος
σεξουαλικότητα
πολιτισμός
τουρισμός /νομάδες/ Grand Tour
περπατώ / μεγαλώνω
βιοκλίμα
μετακινήσεις πληθυσμών
ζώα:δικαίωμα στην ζωή
Λαμβάνοντας δε υπόψη το φαινόμενο του διαδικτυακού ντοκιμαντέρ, του διαδραστικού ντοκιμαντέρ ή του ντοκιμαντέρ πολυμέσων παρατηρούμε ένα πραγματικά επαναστατικό μοντέλο , στο ολοένα και πιο πολύπλοκο να περιγραφεί, δημιουργικό τοπίο του non-fiction αλλάζοντας την αντίληψη για τον τρόπο παραγωγής των ντοκιμαντέρ, για το ποιος τα παράγει (ή μπορεί να τα παράγει) , πώς διανέμονται και προβάλλονται και την εσωτερική σχέση τους με τα θέματα που διαπραγματεύονται και τον θεατή. Οι νέοι τρόποι χρηματοδότησης και παραγωγής, όπως το crowdsourcing - όπου π.χ. το κοινό γίνεται κεντρικό στοιχείο της ταινίας - και το crowdfunding , όπου το κοινό συμμετέχει στη χρηματοδότηση (O'Flynn, 2012) , έχουν γίνει όλο και πιο διαδεδομένοι και ορατοί ως μέρος ενός γενικού τοπίου ψηφιοποίησης του τελικού προϊόντος και εκδημοκρατισμού των μέσων μέσα στο οποίο έχουν αλλάξει οι παραδοσιακές φόρμες , έχουν εισαχθεί νέες και έχουν επαναπροσδιοριστεί ρόλοι και μεθοδολογίες
.
Η σελίδα διερευνά τη νέα πραγματικότητα των ντοκιμαντέρ διαδραστικής και συμμετοχικής non-fiction δημιουργίας .Τίθεται το ερώτημα του πως παίρνουν τη θέση τους στην ιστορία και την ανάπτυξη της μη μυθοπλασίας ως είδος με τη χρήση νέων μέσων για την εκπλήρωση νέων – και ίσως όχι ακόμα σαφώς καθορισμένων σκοπών . Μέσω ταινιών - όπως το Man With a Movie Camera (1930) και το Chronicle of a Summer (1960) - και συναφών τάσεων όπως ταινίες πραγματικότητας, Συμφωνίες Πόλης , Direct Cinema και Cinema Véritè, περιγράφονται βασικές εξελίξεις στην πορεία της δημιουργίας ντοκιμαντέρ για να παρουσιαστεί η ποικιλόμορφη παραγωγή των δημιουργών και τα παραδοσιακά μοντέλα παραγωγής και δημιουργίας που έχουν ουσιαστικά επηρεάσει τις τάσεις που σχετίζονται με τις σύγχρονες μορφές ντοκιμαντέρ . Αυτές οι σύγχρονες μορφές έχουν δημιουργηθεί κύρια γύρω από τις δυνατότητες που παρέχει η ψηφιακή δημιουργία και προβολή ταινιών και η διαδραστικότητα - όπως παρουσιάζεται μέσα από τα δημιουργήματα Welcome to Pine Point (2012) - και Becoming Human ( 2009 ) καθώς διερευνάται η φόρμα τους.
Στοχεύει σχολιάσει τις ηθικές διαστάσεις και προβληματισμούς που αφορούν στον ακτιβιστικό χαρακτήρα του ντοκιμαντέρ , τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (social media) στο ντοκιμαντέρ , την προβολή και διανομή του, τον ρόλο τους σχετικά με το branding και γενικά την καθοριστική επίδραση τους στην διαμόρφωση και εξέλιξη του ντοκιμαντέρ καθώς περάσαμε από την καταγραφή της πραγματικής ζωής στην καταγραφή της ζωής σε πραγματικό χρόνο

MIT Open Documentary LAB
